Çekmece, mobilyada en hassas ölçü isteyen parçalardan biri. Kapakta 2 mm'lik bir hata göze batar ama çalışır. Çekmece kutusunda ise 2 mm fazla genişlik rayın sıkışması, 2 mm eksik ise rayın yerine oturmaması demek. Bu yazıda en yaygın sistem olan bilyalı teleskopik ray için hesabı adım adım yapıyoruz.
Bilyalı ray payı
Standart bilyalı teleskopik raylar, her iki yanda 12,7 mm (yarım inç) yer kaplar. Yani:
Çekmece kutusu dış genişliği = Dolap iç genişliği − 25,4 mm
Bazı ray modellerinde bu pay biraz farklı olabilir. Rayı aldığınız yerin teknik föyüne bir kez bakmak her zaman iyi bir fikir. Gizli (alttan montajlı) raylarda hesap tamamen farklıdır ve üreticinin kataloğundaki formül kullanılır.
Ray boyu
Ray boyu, dolabın iç derinliğine göre seçilir. 56 cm derinliğinde bir gövdede genelde 50 cm'lik ray kullanılır. Ray, kapak ya da çekmece önünün arkasında kalacak şekilde ön kenardan biraz içeriye monte edilir. Çekmece kutusunun boyu da ray boyuyla aynı alınır.
Örnek: 60 cm dolapta çekmece
Varsayımlar:
- Gövde 18 mm, dolap dış genişliği 600 mm
- İç genişlik: 600 − 36 = 564 mm
- Bilyalı ray, 500 mm boy
- Çekmece kutusu 16 mm malzemeden, yükseklik 150 mm
- Ön ve arka parçalar yanların arasına giriyor, taban 4 mm HDF alttan çakma
Kutu dış genişliği
564 − 25,4 = 538,6 mm
Çekmece yanları
Ray boyu x yükseklik: 500 x 150 mm, 2 adet
Ön ve arka
Kutu dış genişliğinden iki yan kalınlığı düşülür: 538,6 − 32 = 506,6 x 150 mm, 2 adet
Taban
Alttan çakılan taban kutunun dış ölçüsünde kesilir: 538,6 x 500 mm, 1 adet (4 mm HDF)
Çekmece önü
Kutunun önüne vidalanan görünen yüz, kapak gibi hesaplanır. Tek çekmeceli bir dolapta genişlik 600 − 3 = 597 mm olur. Yükseklik ise dolaptaki çekmece sayısına göre bölünür. Üç çekmeceli 720 mm'lik bir gövdede, aralarda 3 mm boşluk bırakarak her ön yaklaşık 237 mm olur.
Parça listesi (tek çekmece)
| Parça | Ölçü (mm) | Adet | Malzeme |
|---|---|---|---|
| Çekmece yanı | 500 x 150 | 2 | 16 mm |
| Ön / arka | 506,6 x 150 | 2 | 16 mm |
| Taban | 538,6 x 500 | 1 | 4 mm HDF |
| Çekmece önü | 597 x 237 | 1 | 18 mm kapak |
Sık yapılan hatalar
- Gövde kalınlığını yanlış almak: 16 mm gövdeyle 18 mm gövdenin iç genişliği 4 mm farklıdır.
- Kenar bandını unutmak: Çekmece kutusunun üst kenarına bant çekiliyorsa yüksekliği etkiler. Yan kenarlara çekiliyorsa genişliği etkiler. Ray payı zaten dar olduğu için yanların dış yüzüne bant gelmemesine dikkat edin.
- Gönye hatası: Kutu gönyesinde değilse ray sıkışır. Taban çakılmadan önce kutunun köşegenlerini ölçün.
Mutfakta onlarca çekmece varsa, bu parçaları tek tek hesaplayıp ayrı bir malzeme grubu olarak toplamak ve kesim planını o grup için çıkarmak en düzenli yol. Gövde parçalarının hesabını mutfak dolabı kesim ölçüleri yazısında bulabilirsiniz.
