Teklif hazırlarken ya da malzeme siparişi verirken ilk akla gelen yöntem alan hesabıdır: Parçaların alanlarını topla, plakanın alanına böl, yukarı yuvarla. Hızlı ve kolay. Ama çoğu zaman eksik çıkar.
Alan hesabı nasıl yapılır?
Gereken minimum plaka = Parçaların toplam alanı / Bir plakanın alanı
Bir mutfak işinden örnek (18 mm gövde, ölçüler cm):
| Parça | Ölçü | Adet | Alan (m²) |
|---|---|---|---|
| Yan | 72 x 56,4 | 8 | 3,25 |
| Taban | 56,4 x 56,4 | 6 | 1,91 |
| Raf | 56,4 x 52 | 6 | 1,76 |
| Kapak | 71,7 x 39,7 | 8 | 2,28 |
| Kuşak | 56,4 x 10 | 6 | 0,34 |
| Toplam | 9,53 | ||
280 x 207 cm plaka 5,796 m². 9,53 / 5,796 = 1,64. Yani en az 2 plaka. Bu örnekte yerleşim de 2 plakaya sığıyor. Alan hesabı doğru çıktı, çünkü arada yeterince pay vardı.
Alan hesabı nerede yanıltır?
Şimdi başka bir örneğe bakalım: 70 x 50 cm ölçüsünde 17 parça, 183 x 366 cm plaka, 4 mm kerf.
- Parçaların toplam alanı: 0,35 x 17 = 5,95 m²
- Plaka alanı: 1,83 x 3,66 = 6,70 m²
- Oran: %89. Alan hesabına göre 1 plaka yeter.
Ama yerleştirmeye çalıştığınızda 17 parçanın tek plakaya sığmadığını görürsünüz. 183 cm'lik genişliğe 50'lik kenarla 3 parça girer, geriye yaklaşık 32 cm'lik kullanılamaz bir şerit kalır. 70'lik kenarla 2 parça girer, geriye 42 cm kalır ama bu şeride de 50'lik parça sığmaz. Kerf payları da eklenince plaka alanının %89'unu bu parçalarla doldurmak pratikte mümkün olmuyor. Sonuç: 2 plaka.
Genel kural şu: Parçalar büyüdükçe ve plaka ölçüsüne "denk gelmedikçe" alan hesabı o kadar yanıltır. Küçük ve çok sayıda parçada boşluklar dolar. Büyük parçalarda ise kalan şeritler çoğu zaman hiçbir parçaya yetmez.
Pay eklemek yeterli mi?
Pratikte birçok atölye alan hesabına %10–20 pay ekler. Bu, çoğu durumda işe yarayan bir kestirmedir. Ama iki sorunu var:
- Pay az kalırsa iş ortasında malzeme biter, aynı renk ve parti bulunamayabilir.
- Pay fazla kalırsa gereksiz plaka alınır, depoda bekler, teklif de pahalı çıkar.
Doğru sayıyı bulmanın yolu
Gerçek plaka sayısını ancak parçaları yerleştirerek bulabilirsiniz. Parça listenizi PlateNest'e girdiğinizde sistem parçaları plakalara yerleştirir. Kaç plaka gerektiğini, her plakanın doluluk oranını ve toplam fire yüzdesini gösterir. Farklı plaka ebatlarını denemek de aynı kolaylıkta. Hangi ebadın daha az plaka çıkardığını sipariş vermeden görürsünüz.
Unutulmaması gerekenler
- Kapak, gövde ve arkalık farklı malzemeyse her biri için ayrı hesap yapın.
- Desenli malzemede döndürülemeyen parçalar plaka sayısını artırabilir.
- Tıraş payını plaka ölçüsünden düşün.
- Kalın kenar bandı çekilecekse parça ölçülerini bant payı düşülmüş haliyle girin.
