Kenar bandı yalnızca görünüş için değil. Yonga levhanın kesik kenarını nemden korur, darbeye karşı dayanım kazandırır. Ama bandın da bir kalınlığı var. Bu kalınlık parçanın dış ölçüsüne eklenir. Hesaba katılmazsa kapaklar birbirine sürter, çekmece önleri sıraya girmez.
Temel kural
Kesim ölçüsü = Bitmiş ölçü − (bant çekilecek kenar sayısı x bant kalınlığı)
Hesap her yön için ayrı yapılır. Genişlik yönünde iki kenara bant çekilecekse iki bant kalınlığı, tek kenara çekilecekse bir bant kalınlığı düşülür.
Örnek: 600 x 720 mm kapak, dört kenar 2 mm PVC
- Genişlik: 600 − (2 x 2) = 596 mm
- Yükseklik: 720 − (2 x 2) = 716 mm
Aynı kapak 1 mm bantla: 598 x 718 mm.
Hangi bant kalınlığı ne zaman düşülür?
| Bant kalınlığı | Genel uygulama |
|---|---|
| 0,4 mm | Çoğu atölyede düşülmez; görünmeyen kenarlarda kullanılır |
| 0,8 – 1 mm | Hassas işlerde düşülür, gövdede bazen ihmal edilir |
| 2 mm | Mutlaka düşülür, özellikle kapak ve çekmece önlerinde |
Ön freze meselesi
Bazı kenar bantlama makinelerinde, bant yapıştırılmadan önce kenardan ince bir talaş alan bir ön freze ünitesi bulunur. Amaç, ebatlamada oluşan küçük kırıkları temizleyip bant için düzgün bir yüzey hazırlamak. Ön freze her kenardan yaklaşık 0,5–1 mm alıyorsa, o kenar için kesim ölçüsüne bu kadar pay eklemek gerekir.
Örneğin 2 mm bant ve 1 mm ön freze uygulanan bir kenarda net düşüş 1 mm olur. Kendi makinenizin ayarını bilmiyorsanız bir deneme parçası kesip bantladıktan sonra ölçmek en sağlıklı yol.
Listede nasıl gösterilir?
Kesim listesine ya bitmiş ölçüyü yazıp bant bilgisini ayrıca belirtirsiniz, ya da bantı düşülmüş kesim ölçüsünü yazarsınız. İkisi de doğru, yeter ki listenin başında hangisi olduğu açıkça yazsın. Karışıklık genelde, listenin bir kısmında düşülmüş ölçü, bir kısmında bitmiş ölçü yazılmasından çıkar.
Ebatçılar arasında bant bilgisi genellikle kısaltmayla verilir. Mesela "2U1K" iki uzun kenar ve bir kısa kenar demek. Bu kısaltmalar her atölyede aynı değil. Yeni çalıştığınız bir ebatçıya ilk siparişte kendi gösterimini sormakta fayda var.
Kesim planına etkisi
Bant payı düşüldüğünde parçalar birkaç milim küçülür. Tek parçada önemsiz görünse de, plaka genişliğine tam sığmayan bir sıra parça bu sayede sığabilir. Kesim planını bitmiş ölçüyle değil, bant payı düşülmüş gerçek kesim ölçüsüyle yapmak hem doğru hem de bazen bir plaka kazandırır.
