Fiber lazerin kesim genişliği ince saclarda 0,1–0,3 mm civarında. Testereyle kıyaslayınca neredeyse sıfır. Buna rağmen lazer atölyelerinde iskelet olarak hurdaya giden sac azımsanacak gibi değil. Çünkü lazerde fireyi belirleyen şey kesim payı değil, parçalar arasında bırakılan boşluk ve yerleşimin kendisi.
Parça aralığı: ne kadar boşluk gerekli?
Parçaları birbirine çok yakın dizmek ilk bakışta tasarruf gibi görünür. Ama ince bir köprü ısınınca sac oynar, parça yerinden kalkar, kafa çarpabilir. Pratikte kullanılan kural, parçalar arasında yaklaşık sac kalınlığı kadar boşluk bırakmaktır; çok ince saclarda bile birkaç milimetrenin altına inilmez. Kalın saclarda ve yüksek ısı girdisinde bu aralık artar.
Bu boşluğu kesim planında bir "kerf" değeri olarak girmek, planın sahada gerçekçi kalmasını sağlar. Örneğin 3 mm sac için PlateNest'te kerf yerine 3 mm yazarsanız, sistem her parça arasında bu mesafeyi korur.
Kenar boşluğu
Sacın dış kenarına sıfır kesim yapmak, özellikle kenarı düzgün olmayan sıcak haddelenmiş saclarda risklidir. Kenardan 5–10 mm içeriden başlamak yaygın uygulamadır. Bu payı tabaka ölçüsünden düşerek girerseniz plan ile makine aynı şeyi görür.
Ortak hat kesimi
Aynı ölçüde dikdörtgen parçalar çok sayıda kesiliyorsa, iki parçanın ortak kenarını tek kesimle geçmek (common-line cutting) hem sac hem süre kazandırır. Her makine ve CAM yazılımı bunu desteklemez; destekliyorsa da parçaların tam olarak aynı hizaya dizilmesi gerekir. Önceden dikdörtgen yerleşimi düzgün yapılmış bir plan, bu adımı kolaylaştırır.
Doğru sac ebadı
1000 x 2000, 1250 x 2500 ve 1500 x 3000 mm standart sac ebatlarıdır. Lazer tablanız 3000 x 1500 ise çoğu iş için büyük sac mantıklıdır. Ama parçalarınız 600 mm civarındaysa, 1250'lik sacın genişliğine iki parça sığarken üçüncüsü için yer kalmaz. Bu durumda 1500'lük sac daha verimli olur. Hesabı ebatlara göre sac levha ölçüleri yazısında detaylandırdık.
Artık sac: rafa mı hurdaya mı?
Her iş sonunda bir köşede kullanılabilir büyüklükte sac kalır. Bunları ölçüsü ve kalınlığı yazılarak saklamak, küçük siparişlerde yeni sac açmayı engeller. Ama her artığı saklamak da depoyu doldurur. Bir alt sınır belirleyin, mesela kısa kenarı 200 mm'nin altında kalan parçalar hurdaya. Bu konuyu artık parça yönetimi yazısında daha geniş ele aldık.
Dikdörtgen olmayan parçalar ne olacak?
PlateNest dikdörtgen parçalarla çalışır. Flanş, braket gibi düzensiz şekilli parçalarda gerçek nesting için CAM yazılımınızın kendi yerleştirmesi daha doğru sonuç verir. Ama teklif aşamasında "bu iş kaç sac tutar?" sorusuna hızlı cevap için parçaları çevreleyen dikdörtgen ölçüleriyle girmek oldukça işe yarar. Ortaya çıkan sayı en kötü durum tahminidir; gerçek yerleşim genelde biraz daha iyi çıkar.
