Bir mobilya işine başlarken ilk sorulardan biri hep aynıdır: hangi ebat plaka alalım? Çoğu zaman tedarikçide ne varsa o alınır, kesim planı da ona göre yapılır. Oysa parça ölçüleriniz belliyse, plaka ebadını bilinçli seçmek tek başına bir iki plakalık fark yaratabilir.
Piyasada en çok bulunan MDF plaka ölçüleri
Türkiye'de ham MDF ve melamin kaplı MDF (MDFlam) için iki ebat öne çıkıyor:
- 183 x 366 cm – uzun ve dar plaka. Boy kesimi gerektiren dolap yanları, uzun raflar için rahat.
- 210 x 280 cm – daha kare formda. Geniş parçaları yan yana dizmek kolay.
Bunların dışında bazı üreticilerde 207 x 280 cm, ince MDF ve HDF'de ise 122 x 244 cm gibi ebatlar da var. Sipariş vermeden önce bayinin stoğunda hangi ebadın sürekli bulunduğunu sormak iyi olur; projenin ortasında ebat değişirse kesim planı da değişir.
Kalınlıklar ve kullanım yerleri
| Kalınlık | Tipik kullanım |
|---|---|
| 3–4 mm (HDF) | Dolap arkalığı, çekmece tabanı |
| 8 mm | Arkalık, hafif bölme |
| 12 mm | Çekmece yanları, dekoratif paneller |
| 16–18 mm | Gövde, raf, kapak – işin büyük kısmı |
| 22–30 mm | Kalın raf, tezgah altı tabla, masa üstü |
18 mm MDF'nin bir plakası (183 x 366) yaklaşık 85–90 kg gelir. Yoğunluk üreticiye göre değiştiği için kesin rakam vermek zor ama tek kişinin rahatça taşıyabileceği bir ağırlık olmadığını bilmek yeter. Ebatlama makinesine kaç kez yükleyip indireceğinizi de bu yüzden düşünmeye değer.
Plakanın tamamını kullanabilir misiniz?
Kısa cevap: hayır. Depoda, nakliyede, forklift çatalında plakanın kenarları ezilir. Ebatçıların çoğu ilk iş olarak kenarlardan 5–10 mm tıraş alır. 183 x 366'lık bir plakada her kenardan 1 cm tıraşla kullanılabilir alan 181 x 364 cm'ye düşer.
Kesim planı yaparken plaka ölçüsünü ham haliyle değil, tıraş sonrası ölçüyle girmek planın sahada tutmasını sağlar. PlateNest'te tabaka ölçüsünü yazarken bu payı düşülmüş ölçüyü kullanmanızı öneriyoruz.
Örnek: 56 cm derinliğinde dolap yanları
Diyelim ki mutfak alt dolabı yapıyorsunuz ve gövde derinliği 56 cm. Yan, taban ve raflar hep 56 cm'lik şeritlerden çıkacak. Kerf (testere payı) 4 mm olsun.
- 183 cm genişlikte: 3 şerit x 56 cm = 168 cm, araya giden 3 kesim payıyla yaklaşık 169,2 cm. Geriye 13,8 cm'lik bir şerit kalıyor. Bu şeritten ancak kuşak ya da baza çıkar.
- 210 cm genişlikte: Yine 3 şerit, ama geriye kalan yaklaşık 41 cm. Bu da 40 cm derinliğindeki bir üst dolap rafı ya da çekmece önü için kullanılabilir bir ölçü.
Yani sadece parça boylarına değil, şerit genişliğinin plakaya kaç kez girdiğine ve geriye ne kaldığına bakmak gerekiyor. Elle bunu tek tek hesaplamak sıkıcı; aynı parça listesini iki farklı tabaka ölçüsüyle PlateNest'e girip kaç plaka çıktığını karşılaştırmak birkaç dakikanızı alır.
Satın almadan önce kısa kontrol listesi
- Projedeki en uzun parça hangi ebada sığıyor? 220 cm'lik bir gardırop yanı 210 x 280'e ancak boyuna sığar, döndürme şansınız kalmaz.
- Ahşap desenli MDFlam kullanıyorsanız desen yönü plakanın uzun kenarı boyuncadır. Döndürülemeyecek parçaları baştan işaretleyin.
- Kenar tıraşını ve kerf değerini plana dahil edin.
- Bir sonraki iş için artık parça saklayacaksanız minimum saklama ölçünüzü belirleyin.
Kalınlık ve kaplama seçimi işin estetik tarafı; ebat seçimi ise doğrudan maliyet. İkisini aynı ciddiyetle ele almak gerekiyor.
