Sac siparişi verirken genelde üç şey sorulur: cins, kalınlık, ebat. İlk ikisi tasarımdan gelir. Ebat ise çoğu zaman alışkanlıkla seçilir. Oysa doğru ebat, aynı işi bir sac eksikle bitirmek demek olabilir.
Standart sac ebatları
| Ebat (mm) | Alan | Not |
|---|---|---|
| 1000 x 2000 | 2 m² | Küçük atölye ve abkant işleri için kolay taşınır |
| 1250 x 2500 | 3,125 m² | Orta ölçekte en yaygın ebat |
| 1500 x 3000 | 4,5 m² | 3015 lazer tablalarına tam oturur |
Bunların dışında rulodan istenen boyda dilinmiş sac da alınabilir. Seri işlerde parçanın boyuna göre özel boy sipariş vermek fireyi ciddi biçimde düşürür, ama minimum sipariş miktarı genelde yüksektir.
Sık kullanılan sac türleri
- DKP (soğuk haddelenmiş): Yüzeyi düzgün, ince kalınlıklarda (yaklaşık 0,5–3 mm) yaygın. Boya ve kaynak işleri için uygun.
- HRP (sıcak haddelenmiş): Daha kalın işler için. Yüzeyi tufallı, kenarları DKP kadar düzgün değil.
- Galvaniz: Çinko kaplı, dış ortam ve havalandırma işleri için.
- Paslanmaz (304, 316): Gıda, mutfak ve dış ortam. 316, klorlu ve tuzlu ortamlara karşı daha dayanıklıdır.
- Alüminyum: Hafiflik gereken yerlerde. Standart ebatları çelikle benzerdir.
Sac ağırlığı nasıl hesaplanır?
Formül basit:
Ağırlık (kg) = En (m) x Boy (m) x Kalınlık (mm) x Yoğunluk (g/cm³)
Çelik için yoğunluk 7,85, alüminyum için yaklaşık 2,7, paslanmaz için 7,9–8,0 civarında alınır.
Örnek: 1500 x 3000 mm, 2 mm DKP sac
1,5 x 3 x 2 x 7,85 = 70,65 kg
Aynı ebatta 2 mm alüminyum: 1,5 x 3 x 2 x 2,7 = 24,3 kg
Bu hesap nakliye, vinç ve tezgah kapasitesi için önemli. Ama maliyet tarafında asıl önemli olan, parçalara giden ağırlıkla hurdaya giden ağırlığın oranı.
Ebat seçimi: örnek bir hesap
650 x 400 mm ölçüsünde 30 adet parça kesilecek olsun. Parça aralığı 3 mm.
- 1000 x 2000 sacda: Düz bir ızgarayla 400'lük kenar genişliğe 2 kez, 650'lik kenar boya 3 kez girer: sac başına 6 parça. 30 parça için 5 sac, toplam 10 m².
- 1250 x 2500 sacda: 3 x 3 ızgarayla 9 parça sığar, artan şeride de bir parça döndürülerek eklenir: sac başına 10 parça. 30 parça için 3 sac, toplam 9,375 m².
- 1500 x 3000 sacda: Düz ızgara 14 parçada kalıyor. Parçaların bir kısmını döndürüp karışık dizince 15 parçaya çıkılıyor. 30 parça için 2 sac, toplam 9 m².
Aynı 30 parça için harcanan sac alanı 10 m² ile 9 m² arasında değişiyor. Yani yalnızca ebat seçimiyle yaklaşık yüzde 10 fark çıkıyor. Bu hesabı elle yapmak, özellikle karışık ölçülerde zor. Aynı listeyi farklı sac ölçüleriyle PlateNest'te yerleştirip sonuçları yan yana koymak daha hızlı.
Makine sınırlarını unutmayın
Lazer tablanız 3000 x 1500 değilse büyük sac işinize yaramaz. Giyotin makasın kesim boyu ve abkantın bükme boyu da parça ölçüsünü sınırlar. Sac ebadını seçerken önce makinelere, sonra parçalara bakın.
